Cần luật hóa chức năng giám sát, phản biện xã hội của báo chí

Luật Báo chí hiện hành quy định 6 nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí, nhưng trong đó chưa đề cập đến nhiệm vụ giám sát và phản biện xã hội. Thực tế cho thấy, cả về cơ sở hoạt động thực tiễn, cả về quan điểm của Đảng đã khẳng định chức năng giám sát, phản biện xã hội của báo chí.

Luật Báo chí được Quốc hội thông qua năm 1989 và sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí năm 1999. Qua 15 năm thi hành, Luật Báo chí và các văn bản hướng dẫn thi hành luật đã tạo hành lang pháp lý để hoạt động báo chí và các hoạt động liên quan đến báo chí phát triển vượt bậc; quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí của Nhân dân được bảo đảm và phát huy trong khuôn khổ Hiến pháp và Luật định. Báo chí Việt Nam phát triển mạnh mẽ cả về số lượng, loại hình và chất lượng thông tin, qua đó phục vụ có hiệu quả sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

 Các phóng viên đang tác nghiệp (Ảnh: baophapluat.vn)

Tuy nhiên, sau 15 năm thi hành, Luật Báo chí đã bộc lộ những hạn chế, bất cập không còn phù hợp với thực tiễn, nhất là trong điều kiện phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin như hiện nay. Theo chúng tôi, một trong những nội dung cần xem xét, bổ sung vào dự thảo Luật Báo chí trong thời gian tới (dự kiến Quốc hội sẽ xem xét, thông qua tại kỳ họp cuối năm 2015), đó là chức năng giám sát và phản biện xã hội của báo chí.

Qua nghiên cứu và thực tiễn hoạt động báo chí cho thấy, Luật Báo chí hiện hành quy định 6 nhiệm vụ và quyền hạn của báo chí, nhưng trong đó chưa đề cập đến nhiệm vụ giám sát và phản biện xã hội. Thực tế cho thấy, hàng ngày, hàng giờ trên các phương tiện thông tin đại chúng, ngoài việc thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền, giáo dục, giải trí,… báo chí còn thực hiện chức năng giám sát, phản biện, tham gia hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam. Tuyệt đại đa số các ấn phẩm của các cơ quan báo chí đều có chuyên mục pháp luật, hoặc liên quan đến pháp luật. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật không chỉ là nhiệm vụ của báo chí, mà còn là đề tài hấp dẫn đối với công chúng, là nhu cầu cần tìm hiểu của bạn đọc.

Trong vai trò giám sát và phản biện của mình, báo chí không chỉ thông tin mà còn thể hiện chính kiến, quan điểm đối với các vấn đề của thực tiễn đời sống xã hội. Trong thời gian gần đây, không ít văn bản quy phạm pháp luật của các bộ, ngành Trung ương quy định thiếu tính thực tiễn, chưa ra đời hoặc vừa ra đời đã… “chết yểu”, như: Quy định ngực lép không được lái xe; quy định Bà mẹ Việt Nam anh hùng được cộng điểm thi đại học; đưa tên bố mẹ vào chứng minh thư nhân dân; quy định về số vòng hoa trong tang lễ; quy định thực phẩm không được để quá 8 tiếng đồng hồ, hay dự thảo thông tư quy định nơi uống bia phải có nhiệt độ dưới 30 độ C…

Tất cả các văn bản quy phạm pháp luật nêu trên của các bộ, ngành, khi đưa ra lấy ý kiến nhân dân, hoặc khi biết thông tin, báo chí đã đồng loạt có những bài phản biện và kết quả là nhiều bộ, ngành phải thu hồi lại dự thảo, hoặc chỉnh sửa các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành mà không mang tính khả thi.

Cùng với việc giám sát, phản biện xã hội, hiện có hàng ngàn nhà báo mang trong mình đầy nhiệt huyết, bản lĩnh tham gia trên mặt trận phòng chống tiêu cực, tham nhũng. Trên thực tế, nhiều vụ tiêu cực lớn, dù thủ đoạn hành vi tham nhũng có tinh vi, phức tạp, nhưng đã được nhân dân và báo chí lật tẩy. Cho dù còn có những hạn chế, khuyết điểm của việc báo chí tham gia chống tiêu cực, tham nhũng, song phải khẳng định một điều, báo chí luôn đi đầu trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng. Sức lan tỏa của báo chí rất nhanh và lớn, nhất là trong xu thế báo chí kết nối mạng internet toàn cầu. Đó là cơ sở thực tiễn của việc báo chí tích cực tham gia giám sát và phản biện xã hội.

Từ thực tiễn của việc báo chí tham gia giám sát, phản biện xã hội, Đảng ta đã chính thức ghi nhận báo chí cách mạng Việt Nam có chức năng phản biện xã hội. Trong văn kiện của Đại hội, ghi rõ: “Chú trọng nâng cao tính tư tưởng, phát huy mạnh mẽ chức năng thông tin, giáo dục, tổ chức và phản biện xã hội của các phương tiện thông tin đại chúng vì lợi ích của nhân dân và đất nước…” (1).

Tiếp đó, tại Hội nghị Trung ương 4 (Khóa XI) về xây dựng Đảng, một thông điệp mạnh mẽ cũng được nêu ra, đó là: “Nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng; phát huy vai trò giám sát của nhân dân, các đoàn thể, của báo chí, công luận”.

Như vậy là, cả về cơ sở hoạt động thực tiễn, cả về quan điểm của Đảng đã nêu rõ về vai trò giám sát, phản biện xã hội của báo chí, vấn đề tiếp theo là Quốc hội cần thể chế hóa quan điểm của Đảng thành luật.

Bộ Thông tin và Truyền thông đang được Chính phủ giao chủ trì soạn thảo xây dựng Luật Báo chí thay thế luật báo chí hiện hành, do đó, chúng tôi kiến nghị Bộ Thông tin và Truyền thông cần bổ sung chức năng, nhiệm vụ quan trọng này của báo chí thành một chế định trong dự thảo luật, đồng thời có quy định chế tài cụ thể để xử lý các hành vi lợi dụng chức năng giám sát, phản biện xã hội của báo chí./.

 Hạnh Nguyên

Đảng Cộng Sản

Mọi thông tin bài vở hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến Thị Trường, Thương Hiệu, Doanh Nghiệp … xin gửi về địa chỉ email: info@baosaigontiepthi.vn; Đường dây nóng: 01 247.000.247.

bang gia o to

Free Ads sieuthioto

Bạn nên đọc

Ký gởi, cho thuê xe ôtô du lịch tự lái, cho công ty thuê xe tháng …

Công ty TNHH Siêu Thị Ô Tô Giám đốc Điều Hành: Pham.Giang Mobile : 0918-61-8839 …

%d bloggers like this: