Cổ phiếu Vietnam Airlines chờ “cất cánh”

Sự chờ đợi của giới đầu tư đã có đáp số, khi mà tháng 4/2014 Vietnam Airlines (VNA) chính  thức IPO ra công chúng. Sức hút của cổ phiếu này trên thị trường sẽ như thế nào ?

Từ đòn bẩy tái cơ cấu, kết quả kinh doanh của
giai đoạn 2012 – 2020 của Vietnam Airlines sẽ được cải thiện 

Theo đề án chiến lược đã được công bố, tổng số cổ phiếu Vietnam Airlines dự kiến đưa ra đấu giá trong đợt IPO tới đây sẽ vào khoảng 383 triệu cổ phiếu, với mức giá trung bình là khoảng 10.920 đồng/cổ phiếu.

“Thiên thời…”

Thời gian qua nhiều DNNN lớn đã chọn không đúng thời điểm để IPO, dẫn đến việc ế cổ phần cổ phiếu. Điển hình của việc lựa chọn sai thời điểm để IPO, đó là TCty chăn nuôi VN, ngân hàng BIDV… Từ sự việc này dẫn tới hệ lụy nhiều nhà  đầu tư lớn không mấy mặn mà với cổ phần và các DN không lựa chọn được nhà đầu tư chiến lược theo mong muốn. Theo các chuyên gia, năm 2014 dù nền kinh tế khó khăn nhưng nếu IPO đợt này Vietnam Airline sẽ có rất nhiều thuận lợi.

Trước tiên, đó là về thị trường, ngành hàng không non trẻ của VN chuẩn bị bước vào thời kỳ phát triển bùng nổ, trong bối cảnh mức độ cạnh tranh giữa các hãng hàng không trong nước đang nóng dần thông qua việc các hãng mở rộng đội bay, thiết lập các tuyến mới và chuẩn bị phát hành cổ phiếu ra công chúng. Cho dù nền kinh tế VN hiện chỉ tăng trưởng với tốc độ khoảng 5%/năm, chậm nhất trong 13 năm, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không của người dân tăng trưởng với tốc độ hai con số. Điều này đồng nghĩa với những cơ hội mới mở ra cho Vietnam Airlines đang chiếm phần lớn thị trường vận tải hàng không.

Theo Hiệp hội Hàng không Quốc tế (IATA) dự báo VN sẽ trở thành thị trường hàng không tăng trưởng mạnh thứ ba trên thế giới xét về lượng hành khách quốc tế và hàng hóa được vận chuyển vào năm 2014, và nhanh thứ nhì về số lượng hành khách nội địa. Cục Hàng không Dân dụng VN nhận định, lượng hành khách hàng không nội địa sẽ tăng 15% trong năm 2014, cao hơn gấp đôi mức tăng 7% vào năm  2013.

Ông Lưu Đức Khánh – Tổng Giám đốc VietJet Air cho biết, thời điểm này không chỉ  riêng Vietnam Airlines IPO, VietJet Air  dự kiến sẽ niêm yết trên thị trường chứng khoán Hồng Kông hoặc Singapore trong năm tới để huy động vốn cho việc mở rộng hoạt động. Theo ông Khánh, các kế hoạch lớn của VietJet cũng có thể thúc Vietnam Airlines tiến hành vụ IPO đã bị trì hoãn từ lâu và mở rộng đội bay.

Còn ông Timothy Ross – Chuyên viên phân tích thị trường Ngân hàng Credit Suisse Singapore nhận xét, Vietnam Airlines sẽ bị thiệt chừng nào còn trì hoãn kế hoạch IPO. Lẽ ra Vietnam Airlines đã phải IPO từ 4-5 năm trước. Thế nhưng để tới thời điểm này IPO, Vietnam Airlines lại gặp “thiên thời địa lợi nhân hòa” bởi thời điểm, cơ sở vật chất cũng như thị trường sẽ tạo đà cho Vietnam Airlines bứt phá.

Nội ngoại bắt tay định giá Vietnam Airline

Có thể nói, bước đi đầu tiên và khôn ngoan của Vietnam Airlines,  giúp tiến trình  IPO được thuận lợi, đó là việc lựa chọn thành công Liên danh Morgan Stanley và Citigroup đồng thời bắt tay với hai DN hàng đầu trong nước là Cty Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư – Phát triển VN – BSC và PVFC (nay là ngân hàngPVcombank).  Hiện Vietnam Airlines đang gấp rút xây dựng và hoàn thiện phương án kinh doanh giai đoạn 2014 – 2018 để cùng với Morgan Stanley và Citigroup thực hiện định giá DN và chuẩn bị các thông tin cho việc quảng bá, giới thiệu Vietnam Airlines với các nhà đầu tư tiềm năng. Theo tính toán của các tổ chức định giá này, phương án kinh doanh được xây dựng phải đảm bảo tính khả thi, có cơ sở nguồn lực thực thi và có tính thuyết phục cao, hấp dẫn các nhà đầu tư.

Đến nay, Vietnam Airlines đã hoàn thành báo cáo tài chính (đã kiểm toán) tại thời điểm xác định giá trị DN (31/3/2013); Hoàn thành công tác kiểm kê, phân loại tài sản và xác nhận. Với quy mô và phạm vi hoạt động toàn cầu, công tác đối chiếu và xác nhận công nợ của Vietnam Airlines gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, 99% công nợ phải thu, phải trả với hàng nghìn đối tác cả trong và ngoài nước đã được xác nhận.

Trao đổi với DĐDN, ông Phạm Viết Thanh – Chủ tịch Hội đồng Thành viên của Vietnam Airlines cho biết, mục tiêu của Vietnam Airlines là hướng tới nhà đầu tư chiến lược. Ngoài vốn chủ sở hữu khoảng 9.500 tỉ đồng, Vietnam Airlines xác định phương án bán cổ phần cho các nhà đầu tư theo hình thức phát hành thêm cổ phiếu để thu hút vốn. Tỷ lệ vốn nhà nước sau cổ phần hóa là 70 – 80%. Thủ tướng Chính Phủ cũng đã cho phép Vietnam Airlines để lại toàn bộ thặng dư vốn thu được từ cổ phần hóa để tăng vốn điều lệ làm cơ sở bổ sung nguồn vốn mua máy bay.

Theo nhận định của các chuyên gia, mặc dù TTCK VN đang ở thời điểm không thuận lợi, nhưng với uy tín, thương hiệu của mình, Vietnam Airlines vẫn có thể thực hiện thành công việc IPO và hấp dẫn đối với các nhà đầu tư chiến lược.

Còn ông Dominic Scriven – Tổng Giám đốc Cty Quản lý Quỹ Dragon Capital cho biết, bên cạnh thuận lợi, cái khó lớn nhất đối với các tổ chức tư vấn là định giá tài sản Vietnam Airlines. Giá trị Cty hay vốn chủ sở hữu sẽ gồm có tổng tài sản hữu hình (máy bay, trang thiết bị mặt đất, trên không, văn phòng, nhà xưởng…) và vô hình (thương hiệu, bản quyền…) trừ đi tổng các khoản nợ. Trong đó, định giá tài sản vô hình luôn là khâu phức tạp và dễ gây tranh cãi nhất. Sau các vấn đề tài chính, thách thức lớn nhất trong lộ trình chuẩn bị IPO Vietnam Airlines là việc tìm kiếm cổ đông chiến lược phù hợp.

Đối tác chiến lược của Vietnam Airlines phải đáp ứng 2 tiêu chí: vừa mạnh về tài chính, vừa phải có kinh nghiệm và thành tích hoạt động chất lượng tốt trong lĩnh vực hàng không. Điều này nhằm đảm bảo cho Vietnam Airlines có thể hình thành tập đoàn hàng không với năng lực cạnh tranh mạnh trong khu vực. Rõ ràng, để đáp ứng được 2 điều kiện này cũng như kỳ vọng thu được tối thiểu 200 triệu USD từ đợt IPO,Vietnam Airlines chỉ có thể lựa chọn đối tác ngoại.

Như vậy, xem ra Citigroup và Morgan Stanley sẽ khá nhọc nhằn trong việc tư vấn để đưa ra mức đấu giá cổ phiếu cân đối nhất cho đợt IPO của Vietnam Airlines.

Kỳ vọng và thực tế

Ông Phạm Việt Thanh – Chủ tịch Hội đồng thành viên Vietnam Airlines cho biết: “Chúng tôi kỳ vọng nguồn thu từ IPO đạt tối thiểu 200 triệu USD. Mức thu này chỉ đạt được, nếu TCty bán cổ phần cho các nhà đầu tư quốc tế. Việc tiến hành cổ phần hóa Cty mẹ là trong những giải pháp tài chính quan trọng để Vietnam Airlines khởi động quá trình tăng nguồn vốn chủ sở hữu” – ông Thanh chia sẻ.

Được biết, sau khi cổ phần hóa, Vietnam Airlines dự kiến mỗi năm trích một phần tương đương 50% lợi nhuận sau thuế để bổ sung nguồn vốn. Năm 2015 và năm 2017, TCty sẽ phát hành thêm một lượng cổ phiếu tương đương 450 triệu USD, đây là nguồn vốn đối ứng cho các dự án đầu tư 9 máy bay A350, 4 máy bay B787-9 trong các năm 2016 – 2018. Trong giai đoạn trước mắt, Vietnam Airlines đặt mục tiêu nâng vốn chủ sở hữu lên 21.373 tỉ đồng vào năm 2015.

Theo dự kiến, từ đòn bẩy tái cơ cấu, kết quả kinh doanh của giai đoạn 2012 – 2020 của Vietnam Airlines sẽ được cải thiện. Theo đó, doanh thu vận tải hàng không trong 8 năm tới sẽ đạt 43,5 tỉ USD, lợi nhuận vận tải hàng không đạt 0,63 tỉ USD, tổng lợi nhuận trước thuế đạt 1,08 tỉ USD.

Năm 2013, chúng ta chứng kiến cuộc so găng quyết liệt giữa Vietnam Airlines và VietjetAir. Rõ ràng mô hình hàng không giá rẻ đang có nhiều lợi thế. Sự kiện này được châm ngòi, khi Bộ Giao thông Vận tải – đơn vị chủ quản, cơ quan đại diện vốn nhà nước tại Vietnam Airline chuyển qua dùng máy bay giá rẻ là dấu hiệu cho thấy lợi thế của hàng không giá rẻ và nguy cơ mất thị phần của mô hình hàng không truyền thống.

Trong vài năm gần đây, thị phần nội địa của Vietnam Airlines giảm dần đều. Năm 2012, cứ 100 khách thì có đến 70 người lựa chọn hãng bay có biểu tượng hoa sen. Còn trong bản kế hoạch cho năm 2014, hãng chỉ đặt mục tiêu giữ 55% thị trường nội địa… Trong khi thị phần của “ông lớn” Vietnam Airlines liên tục giảm, 2 hãng còn lại là Vietjet Air và Jetstar Pacific lại có nhiều biến chuyển và liên tục thay đổi thứ hạng. Từ 20% hồi tháng 8, thị phần của Vietjet Air tăng lên 26,1% vào cuối năm, đẩy Jetstar Pacific xuống vị trí thứ 3 với 15,2%. Riêng hãng bay dịch vụ VASCO, Cty con của Vietnam Airlines giữ thị phần 1,8%.

Thị trường VN nói riêng và khu vực châu Á – Thái Bình Dương nói chung có tốc độ phát triển vào loại nhanh trên thế giới. Tổng tăng trưởng khoảng 15 – 20%/năm, trong đó thị trường nội địa luôn đạt mức tăng trưởng trên 20%. Vì thế, cạnh tranh sẽ tiếp tục khốc liệt hơn nữa khi các hãng tiếp tục mở rộng thị trường, tăng tải, đổ tải vào VN.

Có thể nói, nếu IPO Vietnam Airlines thành công thì không chỉ tạo ra đòn bẩy cho những mục tiêu tương lai của Vietnam Airlines, nâng cao năng lực cạnh tranh của DN mà câu chuyện này còn được nhiều nhà đầu tư coi là điểm nhấn quan trọng cho thị trường hàng không VN ngày càng cạnh tranh công bằng, bình đẳng.

Phương Hà / D Đ DN

Bạn nên đọc

Ký gởi, cho thuê xe ôtô du lịch tự lái, cho công ty thuê xe tháng …

Công ty TNHH Siêu Thị Ô Tô Giám đốc Điều Hành: Pham.Giang Mobile : 0918-61-8839 …

%d bloggers like this: