Đang “hình sự hóa”quan hệ kinh tế ?

Vụ án tranh chấp giữa Công ty cổ phần Chế biến và Đóng gói thủy sản (Công ty USPC) và Công ty Vinh Sâm là vụ việc tranh chấp kinh doanh thương mại. Tuy nhiên, vụ việc đang bị đẩy thành vụ án hình sự.

Công ty cổ phần Chế biến và Đóng gói thủy sản (USPC) do bà Nguyễn Thị Minh Trang làm Phó Giám đốc có quan hệ thương mại lâu năm với Cty Tuna Fish Bình Định. Tháng 7/2012, hai doanh nghiệp đã ký hợp đồng gia công chế biến hàng đông lạnh. Theo đó, Cty USPC thực hiện gia công 20 tấn cá ngừ nguyên con thành sản phẩm cá ngừ xông CO đông lạnh để xuất khẩu.

Trong quá trình thực hiện hợp đồng đã xảy ra một số tranh chấp thương mại, khi vụ việc chưa được Tòa án giải quyết thì bất  ngờ bà Nguyễn Thị Minh Trang bị các cơ quan điều tra (CQĐT) tỉnh Bình Dương bắt với 2 tội danh “Trốn thuế và Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Tuy nhiên,  cả hai tội danh này vẫn còn nhiều tranh cãi, các CQĐT tỉnh Bình Dương có nhiều dấu hiệu vi phạm quy trình tố tụng.

Ông Byron Mc Laughlin, Tổng giám đốc Công ty USPC đề nghị xem xét lại việc “hình sự hóa” quan hệ kinh tế

Có hay không hành vi phạm tội ?

Theo LS. Lê Đức Thắng – VP LS. Lê và đồng sự (Đoàn LS. TP. Hà Nội),  hồ sơ  vụ án thiếu chứng cứ quan trọng chứng minh “có hành vi phạm tội xảy ra hay không”, bản chất vụ việc chính quan hệ dân sự, kinh tế cũng như chứng cứ để chứng minh “thời gian, địa điểm và những tình tiết khác của hành vi phạm tội”. Bên cạnh đó, cũng chưa làm rõ được mối quan hệ giữa Công ty Vinh Sâm Công ty USPC hay Công ty Tuna Fish với Công ty USPC?

Cơ quan điều tra  cần xem xét có hay không sự tồn tại hợp đồng giao nguyên liệu gia công số 001/1HĐNNL/VS-TUNAFBĐ giữa Công ty Bình Định và Công ty Vinh Sâm? Tại trang 2 Cáo trạng nêu: “Ngày 27/7/2012, Công ty Cổ phần Tuna Fish Bình Định ký hợp đồng số 001/1HĐNNL/VS-TUNAFBĐ ngày 27/7/2012, giao nguyên liệu (cá ngừ) cho Công ty Vinh Sâm để Công ty Vinh Sâm thực hiện việc thuê Công ty USPC gia công thành cá ngừ thành phẩm xông CO”.

Tuy nhiên, với mối quan hệ vợ chồng, cộng thêm cổ đông của Công ty Vinh Sâm cũng là cổ đông của Công ty Bình Định (BL 6- 8; BL 9- 10) nên việc có hay không hợp đồng này đều phụ thuộc vào ý chí chủ quan của ông Vinh, bà Sâm. Hơn nữa, đây là một chi tiết quan trọng của vụ án nhưng trong những tài liệu ban đầu mà ông Vinh, bà Sâm cung cấp (BL 01- 02; BL 03- 04; BL 41 – 43) và những kết luận của Công an tỉnh Bình Dương (BL 617- 618) lại không nhắc đến chi tiết này.

Đặc biệt, ngày 20/03/2015, ông Vinh mới làm đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại, trong khi vụ án xảy ra từ năm 2012. Vậy có hay không việc này chứng tỏ Hợp đồng giao nguyên liệu gia công được ông Vinh, bà Sâm soạn ra sau khi đã xảy ra vụ án để hợp pháp hóa những lời khai không đúng của mình.

Hai hợp đồng đồng gia công chế biến hàng đông lạnh số 001/12/HĐGC/USPC-BĐ (VS 003) ngày 28/07/2012 và Hợp đồng ủy thác xuất khẩu số 001/12/USPC-BĐ/HĐKTXK ngày 25/09/2012 được chính ông Đỗ Tấn Vinh và bà Đinh Thị Ngọc Sâm khẳng định tại cơ quan điều tra tại BL số 184, 188, 193, 194 rằng tài sản của lô hàng trong hai hợp đồng trên thuộc sở hữu của Công ty Tuna Fish Bình Định, và bà Sâm là người của Công ty Tuna Fish Bình Định giao dịch với Công ty USPC để ông Đỗ Tấn Vinh đại diện theo pháp luật ký kết hợp đồng. Như vậy có thể khẳng định quan hệ giữa Công ty Tuna Fish và USPC là quan hệ hợp đồng gia công.

Trên thực tế, Công ty USPC chỉ ký kết hợp đồng gia công cá ngừ thành phẩm với Công ty Tuna Fish Bình Định. Ngày 28/7/2012, Công ty USPC ký hợp đồng gia công số 001/12 HĐGC- BĐ với Công ty Tuna Fish Bình Định. Hợp đồng này đều được các bên ký tên, đóng dấu qua fax và có giá trị pháp lý (BL 374- 377). Trong khi đó, phía ông Vinh, bà Sâm lại khai rằng Công ty USPC và Công ty Vinh Sâm đã ký hợp đồng gia công số 003/12 HĐGC/USPC – VS nhưng phía chỉ cung cấp được bản hợp đồng chỉ có chữ ký một phía từ  bà Sâm và dấu Công ty Vinh Sâm mà không có chữ ký của bà Trang và dấu Công ty USPC (BL 379- 382).

Chủ thể phạm tội là ai ?

Luẩn sư Lê Đức Thắng phân tích: Kết quả điều tra đã không làm rõ “Ai là người thực hiện hành vi phạm tội” (chứng cứ xác định một con người cụ thể đã thực hiện hành vi phạm tội đó). Chủ thể của tội phạm là pháp nhân USPC, ông Byron Scott Mc Laughlin (Tổng Giám đốc USPC) hay bà Nguyễn Thị Minh Trang (Phó Tổng giám đốc USPC) được uỷ quyền?

Trong Cáo trạng ghi nhận, Công ty USPC được thành lập từ năm 2002 theo Giấy phép đầu tư và các lần thay đổi (lần cuối cùng vào ngày 18/6/2012), đại diện theo pháp luật kiêm Tổng Giám đốc là ông Byron Scott Mc Laughlin (quốc tịch Dominica), bà Nguyễn Thị Minh Trang là Phó Tổng Giám đốc, có vốn điều lệ 32 tỷ đồng tương đương 2 triệu USD.

Theo Giấy uỷ quyền số 111231-001 GUQ (BL 585) uỷ quyền do ông Byron đã ký ngày 31/12/2011 cho bà Nguyễn Thị Minh Trang các công việc: “Đại diện Công ty USPC thực hiện các giao dịch và ký kết các hợp đồng kinh tế với các đối tác trong nước Việt Nam; đại diện Công ty USPC thực hiện việc chào bán hàng hoá xuất khẩu và ký kết các hợp đồng ngoại thương liên quan lĩnh vực này; ký chứng từ xuất nhập khẩu cho Công ty USPC theo quy định của cơ quan chức năng để thông quan hàng hoá xuất nhập khẩu”. Theo Hợp đồng Ủy thác xuất khẩu số 001/12/USPC- VS/HĐUTXK ngày 25/9/2012 mà hai bên đã ký kết qua fax trước đó. Ông Byron cũng là người đại diện Công ty USPC ký tờ khai hàng xuất khẩu số 2691 (BL122) vào ngày 6/10/2012. Về mặt pháp lý, nếu quy buộc trách nhiệm hình sự đối với các hành vi bị coi là tội phạm thì người chịu trách nhiệm là ông Byron phải chịu trách nhiệm hình sự (nếu có) đối với việc đã xuất bán hàng của Công ty Tuna Fish Bình Định chứ không phải bà Trang.

Bên cạnh đó bà Trang là Phó tổng giám đốc USPC không có bất kỳ giao dịch cá nhân nào với Công ty Vinh Sâm hoặc Công ty Tuna Fish Bình Định. Trong đơn tố cáo mà bà Trịnh Thị Ngọc Sâm gửi cơ quan công an trong khi hai Công ty USPC và Tuna Fish Bình Định đang thỏa thuận giải quyết tranh chấp, bà Sâm chỉ tố cáo Công ty USPC chứ không tố cáo cá nhân bà Nguyễn Thị Minh Trang. các cơ quan tố tụng tỉnh Bình Dương liệu có “nhầm lẫn” về chủ thể thực hiện hành vi bị coi là tội phạm “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”?.

Về mối quan hệ thương mại giữa Công ty USPC và Công ty Cổ phần Tuna Fish Bình Định. Được Agribank Bình Định khẳng định bằng đề nghị Công ty USPC hỗ trợ họ thu hồi các khoản nợ vay của Công ty Tuna Fish Bình Định. Agribank Bình Định đã cung cấp cho Công ty USPC các chứng từ hỗ trợ (do Công ty Bình Định đã cung cấp cho Ngân hàng vào tháng 08/2012 và tháng 09/2012) để chứng minh cho mối quan hệ của bên cho vay- bên vay giữa Ngân hàng và Công ty Tuna Fish Bình Định.

Ngoài ra, về chủ thể của tội “trốn thuế”, Cáo trạng cho rằng hành vi của bà Trang nhập lô hàng cá ngừ mới trọng lượng 11.062,04 kg từ Singapore nhưng tạo dựng hồ sơ khai báo gian dối với Chi cục Hải quan Sóng Thần là lô hàng tái nhập tại Tờ khai nhập khẩu số 27/NT ngày 17/11/2012 nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế nhập khẩu với số tiền 472.816.428 đồng bị coi là đủ yếu tố cấu thành tội “Trốn thuế”. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, Công ty USPC là pháp nhân thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, cá nhân bà Trang không có bất kỳ nghĩa vụ gì, vì vậy việc truy tố bà Trang có hành vi trốn thuế sau khi Công ty USPC nộp thuế liệu có thỏa đáng?

Xét về mục đích phạm tội chiếm đoạt của bà Trang còn nhiều khiên cưỡng. Bởi lẽ, ngày 8/10/2012, Công ty USPC vẫn gửi thông báo kèm theo chứng từ Vận đơn cho Công ty Vinh Sâm về việc ủy thác xuất khẩu lô hàng cá ngừ thành phẩm vào ngày 6/10/2012 ? (BL 1303 ). Cùng với đó, ông Byron đã tự nguyện nộp số tiền 3.105.000.000 vào tài khoản tạm gửi của Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh Bình Dương ? (BL 823, 824, 832). Việc ông Byron tự nguyện nộp tiền cho thấy Công ty USPC sẵn sàng thanh toán cho Công ty Tuna Fish Bình Định nếu Công ty này chịu xuất hóa đơn theo đúng quy định.

Báo Điện tử Congluan.vn sẽ tiếp tục thông tin về vụ án này.

Bảo Hoàng

(CLO)

Bạn nên đọc

Ký gởi, cho thuê xe ôtô du lịch tự lái, cho công ty thuê xe tháng …

Công ty TNHH Siêu Thị Ô Tô Giám đốc Điều Hành: Pham.Giang Mobile : 0918-61-8839 …

%d bloggers like this: