Doanh nghiệp Nhật tiếp tục phàn nàn về môi trường kinh doanh Việt Nam

Theo cuộc điều ra của tổ chức JETRO, môi trường kinh doanh của Việt Nam đang còn nhiều bất cập gây cản trở đến việc đầu tư và mở rộng đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản.

Nhật Bản là nhà đầu tư FDI lớn thứ 2 tại VN

Tại Diễn đàn kinh tế mùa xuân do Ủy Ban kinh tế Quốc hội khai mạc sáng nay 21/4, tại Nghệ An, ông Atsutuke Kawada,Trưởng đại diện văn phòng JETRO Hà Nội, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Namđã có bài tham luận đại diện cho khối nhà đầu tư Nhật Bản đánh giá về môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

Cuối năm 2014, JETRO đã thực hiện một cuộc điều tra đánh giá môi trường kinh doanh tại các nước nhận đầu tư. JETRO đã gửi phiếu điều tra tới 7.815 công ty Nhật Bản, những doanh nghiệp đã đầu tư vào 15 nước thuộc khối ASEAN, Tây Nam Á, Châu Đại Dương. Ở việt nam, JETRO đã gửi bản điều tra tới 720 công ty đầu tư Nhật Bản và đã nhận được câu trả lời từ 458 công ty.

Theo đó, điểm mạnh trong môi trường đầu tư của Việt Nam được chỉ ra nhiều nhất là “tình hình chính trị, xã hội ổn định”, chiếm 57.5 % doanh nghiệp. Điểm mạnh thứ 2 là “giá nhân công rẻ”, doanh nghiệp chỉ ra ưu điểm này cũng chiếm nhiều tới 53.7% và quá nửa các doanh nghiệp xem đó là điểm mạnh.

Tại thời điểm hiện tại, GDP bình quân đầu người ở việt nam là 2.000 đô la; tuy nhiên với dân số 90 triệu dân và sự gia tăng đáng kể tầng lớp trung lưu nên có 46.8% các doanh nghiệp coi “quy mô thị trường và tiềm năng tăng trưởng ” là điểm mạnh.

Về vấn đề rủi ro từ môi trường kinh doanh, trong số các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào 15 nước thuộc Châu Á và Châu Đại Dương bao gồm cả Việt Nam đều cho biết rủi ro lớn nhất là: sự gia tăng chi phí nhân công, phức tạp trong thủ tục hành chính, cơ sở hạ tầng chưa hoàn thiện, phức tạp trong thủ tục thuế và hệ thống thuế, hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện và thiếu minh bạch…

Nghiên cứu của JETRO còn chỉ ra so Myanmar và Cambodia thì phía Việt Nam đang trong tình trạng “Không phải là hệ thống luật pháp chưa được thiết lập và hoạt động không minh bạch” nhưng “hệ thống pháp luật của Việt Nam vẫn chưa hoàn thiện và đang vận hành thiếu minh bạch hơn cả Indonesia và Bangladesh,…

Về việc “hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện”, vị trưởng đại diện này lấy ví dụ, xoay quanh việc áp dụng quy chế nhập khẩu máy móc đã qua sử dụng có những nhận xét được đưa ra như là: “thiếu việc xem xét trước nội dung của pháp lệnh” và “nội dung pháp lệnh mơ hồ và vận hành thiếu thống nhất”, với vấn đề thanh tra thuế thì lại “áp dụng quy tắc xử phạt đã cũ”.

Ngoài ra, liên quan đến “sự phức tạp trong thủ tục hành chính”, có những vấn đề được chỉ ra như là “bị yêu cầu những lệ phí không chính thức” trong thuế quan, “thời gian thẩm tra không rõ ràng” khi thay đổi hay gia hạn giấy phép đầu tư hay “tiêu chuẩn thẩm tra thiếu minh bạch” trong giấy phép đầu tư của các công ty kinh doanh ngành dịch vụ”.

Mặt khác, đối với những “phức tạp trong hệ thống thuế và thủ tục thuế”, có những vấn đề được chỉ ra như là: “sự thay đổi thường xuyên của hệ thống”, “sự nhầm lẫn trong việc giải thích luật của người đảm nhiệm”, “cần phải dịch toàn bộ hồ sơ phải nộp ra tiếng Việt và phải công chứng”, “thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng phức tạp và chậm trễ trong việc hoàn thuế”…

Về việc cung ứng nguyên vật liệu và linh kiện, tỉ lệ cung ứng tại chỗ của Việt Nam là 33.2%, chỉ tăng 1% so với năm trước. Tỉ lệ này mặc dù cao hơn Philipin (28.4% ) nhưng lại thấp hơn so với Trung Quốc (66.2%), Thái Lan (54.8%), Indonesia (43.1%), Malaysia (40.7%).

“Để các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam có thể nâng cao năng lực cạnh tranh về giá thì không thể thiếu việc gia tăng cung ứng từ các doanh nghiệp tại Việt Nam. Vì thế, tôi mong muốn chính phủ Việt Nam sẽ hỗ trợ hơn nữa về mặt cung cấp vốn cho các doanh nghiệp bản địa và đào tạo nguồn nhân lực”, đại diện JETRO khẳng định.

Về vấn đề tăng chi phí nhân công, năm 2014, ở Việt Nam, tỉ lệ tăng trung bình của 371 doanh nghiệp Nhật Bản là 9.9%. Theo từng ngành nghề thì ngành sản xuất tăng 11.3%, ngành phi sản xuất tăng 7.7%.

Trong ngành sản xuất thì lương công nhân là khoảng 3000 đô la, kỹ sư là 5.800 đô la, con số này nằm dưới mức một nửa của Trung Quốc, Malaysia, Thái Lan. Ngoài ra, lương của cấp quản lý là 13.499 đô la, bằng khoảng 1 nửa của Thái và khoảng 60% của Trung Quốc. Ngay cả tiền lương của nhân viên và cấp quản lý của ngành phi sản xuất cũng dừng lại ở mức khoảng một nửa của Trung Quốc.

“Mặt khác, tôi được nghe rất nhiều từ các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam nói rằng, tầng lớp công nhân vẫn có thể đảm bảo dễ dàng nhưng đối với cấp quản lý thì việc tuyển dụng nhân viên nói trôi chảy tiếng Nhật hoặc tiếng Anh ở các tỉnh ngoại thành Hà Nội thì cực kỳ khó khăn”, vị đại diện nhận định.

Thêm một vấn đề nữa, từ kết quả điều tra khảo sát, các công ty Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam có suy nghĩ như thế nào về việc “Triển khai kinh doanh trong tương lai”. 66.1% các công ty Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam, tức là cứ 3 công ty thì có khoảng 2 công ty có chính sách “mở rộng” kinh doanh và tiếp tục coi Việt Nam là địa điểm kinh doanh quan trọng.

Lý do chính của việc mở rộng kinh doanh là vì có 84.4% doanh nghiệp chỉ ra rằng “doanh thu gia tăng”, cùng với đó, có 44.7% các doanh nghiệp chỉ ra rằng “khả năng tăng trưởng và tiềm năng cao”.

Từ đó, ôngAtsusuke Kawada kiến nghị:

1. Mặc dù rủi ro về môi trường đầu tư mà các doanh nghiệp Nhật Bản gặp phải đang được cải thiện đôi chút nhưng “hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, vận hành thiếu minh bạch” của Việt Nam vẫn bị coi là rủi ro đầu tư lớn nhất. Về “thủ tục hành chính”, “thủ tục thuế”, có quá nửa các doanh nghiệp Nhật Bản coi đây là vấn đề, cần thiết phải cải tiến nhanh chóng.

Đặc biệt, về mặt hệ thống pháp luật, tiêu biểu là quy chế nhập khẩu máy móc đã qua sử dụng, không chỉ gây bất lợi cho các doanh nghiệp Nhật Bản đang xem xét đầu tư mới hoặc đầu tư mở rộng vào Việt Nam mà còn có thể gây ảnh hưởng tiêu cực vào nỗ lực thu hút đầu tư của chính phủ Việt Nam.

2. Tỷ lệ cung ứng tại chỗ so với điều tra của năm ngoái tăng không đáng kể, tiếp tục cần sự hỗ trợ của chính phủ trong ngành công nghiệp phụ trợ.

3. Trong tương lai, có khoảng 60% doanh nghiệp Nhật Bản có kế hoạch mở rộng kinh doanh tại Việt Nam. Các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ tuân thủ pháp lệnh, nỗ lực kinh doanh cởi mở và công bằng hướng đến việc cùng tồn tại với Việt Nam. JBAV, JETRO mong muốn phía chính phủ tiếp tục hỗ trợ cho các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam.

Thêm vào đó, phía JBAV cho rằng, Ủy ban môi trường kinh doanh cần hướng tới việc cải thiện các vấn đề về môi trường kinh doanh tại Việt Nam mà các doanh nghiệp thành viên đang phải đối mặt, đặc biệt, liên quan đến vấn đề pháp lý và lao động, cần thành lập tiểu ban và tiếp tục nỗ lực cải tiến vấn đề về hệ thống pháp luật.

Bạch Dương

NĐH source

Mọi thông tin hoặc ý kiến đóng góp cũng như thắc mắc liên quan đến Tin Tức, Thị Trường, Thương Hiệu, Doanh Nghiệp … xin gửi về địa chỉ email: info@saigontiepthi.vn; Đường dây nóng: 01 247.000.247.

dang-ky-giay-phep-website

Thành Lập Công Ty

Bạn nên đọc

Giá vàng ‘bất động’ trong Lễ Tạ ơn  

Giá vàng trong nước hôm nay (24/11) đã chững lại đà tăng của 2 ngày …

%d bloggers like this: