Doanh nhân nữ Việt Nam: Nỗ lực vượt qua 4 trở ngại

Sáng 12/10, tại Hà Nội, Diễn đàn Doanh nhân nữ Việt Nam 2014 được tổ chức với sự hỗ trợ từ Cơ quan phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) nhằm chia sẻ về các mô hình làm kinh tế thành công đồng thời thảo luận những thách thức và cơ hội đối với phụ nữ. Diễn đàn thu hút trên 100 doanh nhân từ các tỉnh, thành Việt Nam tham dự.


Diễn đàn thu hút hàng trăm doanh nhân và khách mời tới tham dự

Diễn đàn với chủ đề “Doanh nhân nữ Việt Nam hướng tới tương lai” do Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam thuộc Ban Chấp hành Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức nhằm thu thập ý kiến đóng góp và khuyến nghị từ các đại biểu tham gia để xây dựng một tổ chức cấp quốc gia mạnh có thể đại diện một cách hiệu quả cho tiếng nói của cộng đồng doanh nhân nữ trong công tác vận động chính sách và hỗ trợ các thành viên làm kinh tế.

Doanh nhân nữ và trách nhiệm lớn lao

Theo số liệu của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, cứ 4 doanh nghiệp thì có một doanh nghiệp do nữ doanh nhân làm chủ. Không chỉ là chủ doanh nghiệp cỡ nhỏ, nhiều nữ doanh nhân đã dẫn dắt các tập đoàn lớn từng bước vượt qua khó khăn, thành công không chỉ trong nước, mà còn vươn ra cả khu vực và thế giới. Sức mạnh, trí tuệ và quyền lực của các nữ doanh nhân Việt đang ngày càng tỏa sáng, được ghi nhận, được khẳng định trên thương trường trong nước và quốc tế. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, nhiều cơ hội mở ra nhưng cũng không ít thách thức đối với doanh nhân nữ Việt Nam.


TS. Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI chia sẻ tại Diễn đàn

Phát biểu tại diễn đàn, TS. Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch VCCI cho biết, các nước trên thế giới không nước nào có ngày doanh nhân, riêng Việt Nam có một ngày để tôn vinh các doanh nhân. Nguyên nhân bởi ở các nước, vai trò của doanh nhân quan trọng như các ngành nghề khác, nhưng nước ta lại khác, doanh nhân đã từng không có tên trong từ điển tiếng Việt, là đối tượng từng bị cải tạo, từng là con buôn con phe trong nền kinh tế tập trung do vậy việc có ngày doanh nhân là rất quan trọng để khẳng định vị thế của doanh nhân trong lòng dân tộc.

“Sau năm 2013 lần đầu tiên Hiếp pháp nước ta đã khẳng định vai trò của doanh nhân và Đảng, nhà nước đảm bảo quyền tự do kinh doanh của doanh nhân. Đó là một trong các lý do để đội ngũ doanh nhân không ngừng phát triển và trở thành đội ngũ làm chủ đất nước” – Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Cũng theo TS. Vũ Tiến Lộc, sau một thời gian phát triển dễ dãi của những năm đầu tiên (2004 – 2008) được coi là thời kỳ hoàng kim và các doanh nhân đã chớp lấy cơ hội làm giàu. Mấy năm sau đó hàng trăm ngàn doanh nghiệp đã phải rời bỏ thị trường, xa rời lĩnh vực kinh doanh. Tuy nhiên, sau đợt sàng lọc này những doanh nghiệp trụ vững đã vững mạnh hơn rất nhiều.

TS. Lộc khẳng định: “Chúng ta phải có niềm tin vào lực lượng doanh nhân sau thời gian sàng lọc được coi là vĩ đại. Tôi nghĩ họ thực sự là dũng sĩ. Hiện chúng ta có niềm tin khi kinh tế vĩ mô đã ổn định và Chính phủ đang triển khai những đột phá quan trọng về cải cách hành chính, đặc biệt trong giai đoạn tháng 3, 4. Doanh nghiệp đã có niềm tin trong môi trường kinh doanh nên chúng ta có quyền kỳ vọng về một làn sóng đầu tư mới tại Việt Nam”.

Bà Tanya Hiple – Cố vấn cao cấp, Đại sứ quán Hoa Kỳ chia sẻ, để trở thành doanh nhân chúng ta phải mất nhiều thời gian, sức lực. Ở mỗi một quốc gia, số lượng doanh nhân nữ ít hơn rất nhiều, mức độ tham gia vào vị trí lãnh đạo cũng khác nhau, môi trường cho doanh nhân nữ và nam chơi chưa bình đẳng. Theo chỉ số PCI năm 2014, hơn 7.000 doanh nghiệp được khảo sát thì hơn 21% là nữ với quy mô trung bình và nhỏ. Do vậy, tiềm năng của doanh nhân nữ chưa được khai thác hết và cần phải khai thác nhiều hơn.


Bà Tanya Hiple – Cố vấn cao cấp, Đại sứ quán Hoa Kỳ chia sẻ về những khó khăn và thách thức của doanh nhân nữ Việt Nam

Cũng theo bà Tanya Hiple, trên thế giới cũng như tại Việt Nam, doanh nhân nữ phải đối mặt với nhiều rủi ro như: Điều kiện kinh tế xã hội, nhận thức về xã hội và các yếu tố về giới. “Doanh nhân nữ phải xác định yếu tố ưu tiên giữa công việc, gia đình, xã hội và chất kết dính giữa các thành viên trong gia đình. Vừa đảm bảo hạnh phúc gia đình vừa đảm bảo thành công trong kinh doanh. Đây là trách nhiệm quá lớn của các doanh nhân nữ” – bà Tanya Hiple cho biết.

4 thách thức doanh nhân nữ Việt Nam phải đối mặt

Phụ nữ ngày càng đóng một vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của mỗi quốc gia, trong đó đội ngũ nữ doanh nhân cũng là lực lượng có tiềm năng hết sức to lớn cần được khuyến khích và phát triển.

Xu hướng trên thế giới ngày càng có nhiều phụ nữ hơn tham gia vào các hoạt động kinh doanh. Năm 2010, có khoảng 190 triệu doanh nhân nữ ở 59 nền kinh tế đã khởi sự và quản lý hoạt động kinh doanh mới. Con số này mới chỉ phản ánh phần nổi của tảng băng bởi lẽ còn rất nhiều doanh nhân nữ đang hoạt động trong nền kinh tế phi chính thức.

Theo Bà Mai Thị Diệu Huyền – Trưởng phòng Hội đồng Doanh nhân nữ, ở Việt Nam, phụ nữ chiếm gần 51% dân số và 48,7% lực lượng lao động, do đó, phụ nữ đóng vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Nhiều phụ nữ đã và đang giữ những chức vụ quan trọng trong bộ máy Nhà nước, khoảng 20% cán bộ làm công tác lãnh đạo và quản lý Nhà nước các cấp từ Trung ương đến cơ sở là phụ nữ. Việt Nam được đánh giá là một trong số ít nước trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương có tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội đạt trên 25%. Số đại biểu nữ giữ các trọng trách quan trọng trong các cơ quan của Quốc hội đã tăng lên trong những khóa gần đây. Phụ nữ làm chủ trên 20% trong tổng số doanh nghiệp và khoảng 1/3 số hộ kinh doanh cá thể trên toàn quốc. Các doanh nghiệp do nữ làm chủ đóng góp không nhỏ vào GDP, tạo ra của cải vật chất cho xã hội, tạo việc làm cho người lao động, thực hiện trách nhiệm xã hội cũng như việc góp phần thúc đẩy bình đẳng giới, trao quyền cho phụ nữ và tiến bộ xã hội.


Bà Mai Thị Diệu Huyền – Trưởng phòng Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam báo cáo các kết quả khảo sát về doanh nhân nữ

Hiện nay, số lượng doanh nghiệp do nữ làm chủ chiếm trên 20%. Theo số liệu điều tra doanh nghiệp của Tổng cục thống kê thì tỷ lệ nữ làm chủ doanh nghiệp năm 2011 là 24,67%. Các doanh nghiệp do nữ làm chủ có quy mô hoạt động đa dạng, nhưng chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, siêu nhỏ. Ngoài ra, phụ nữ còn nắm giữ khoảng 1/3 số hộ kinh doanh cá thể trên toàn quốc. Các lĩnh vực hoạt động chủ yếu là kinh doanh nhà hàng khách sạn, giáo dục đào tạo, y tế, hoạt động văn hóa thể thao, dệt may, chế biến hàng nông sản, thủy sản, da giày… Năm 2009, tỷ lệ nữ đứng đầu doanh nghiệp cao nhất ở khách sạn nhà hàng là 45,4%, tiếp theo là giáo dục đào tạo, y tế, hoạt động văn hóa thể thao với các tỷ lệ tương ứng là 29,8%, 28,3% và 28,2%. Các ngành có tỷ lệ nữ đứng đầu doanh nghiệp thấp nhất là sản xuất và phân phối điện và nông nghiệp, với tỷ lệ tương ứng là 2,7% và 4,7%.

Về loại hình doanh nghiệp, tỷ lệ nữ đứng đầu doanh nghiệp cao nhất là khu vực ngoài Nhà nước (22,2%), doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (7,6%) và thấp nhất ở doanh nghiệp Nhà nước (5,3%). Đáng chú ý là trong số các doanh nghiệp ngoài Nhà nước, tỷ lệ đứng đầu cao hơn cả ở doanh nghiệp tư nhân (32,1%), tiếp đến công ty TNHH tư nhân (23,6%), công ty cổ phần không có vốn Nhà nước (15,3%), công ty cổ phần có vốn Nhà nước (9,2%) và thấp nhất là doanh nghiệp tập thể (6,6%). Điều này có thể giải thích từ góc độ quy mô doanh nghiệp, nữ thường đứng đầu các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, tập trung ở loại hình doanh nghiệp và công ty TNHH tư nhân.

Cũng theo bà Huyền, có 4 khó khăn và thách thức mà doanh nhân nữ Việt Nam phải đối mặt như: Thứ nhất là về trình độ học vấn, năng lực, kiến thức, kỹ năng; thứ hai về khả năng chấp nhận rủi ro; thứ balà tiếp cận nguồn tài chính, thị trường, chương trình tập huấn, đào tạo nâng cao năng lực; và thứ tư là thời gian dành cho công việc kinh doanh, tham gia mạng lưới.

Kết quả khảo sát của Hội đồng Doanh nhân nữ cho thấy, phụ nữ vẫn phải là người chăm sóc gia đình để đàn ông gánh vác việc kinh tế và do đó định kiến này đã cản trở các ý tưởng khởi sự kinh doanh của nữ giới. Hơn nữa, trong khi nam giới tự tin về việc có đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để khởi sự kinh doanh, có nhiều kế hoạch mở rộng công việc kinh doanh và sẵn sàng đầu tư mạo hiểm thì doanh nhân nữ lại tự ti với nhận thức bản thân, khả năng chấp nhận tính rủi ro, mạo hiểm thấp hơn nam giới. Đây chính là những trở ngại.

Cần hậu thuẫn từ gia đình và xã hội

Chia sẻ về cơ hội và thách thức đối với doanh nhân nữ trong bối cảnh hội nhập kinh tế, Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung Ương (CIEM) cho biết, Phụ nữ Việt Nam có 5 truyền thống quý báu gồm: Thứ nhất, quyết liệt và mạnh mẽ; thứ hai là tần tảo và bền bỉ; thứ ba, tinh tế và sâu sắc; thứ tư, đảm việc nhà; và thứ năm, là năng động, sáng tạo gắn với các doanh nhân thành đạt.


Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành chia sẻ về cơ hội và thách thức đối với Doanh nhân nữ trong bối cảnh hội nhập kinh tế

Cũng theo TS. Võ Trí  Thành, doanh nhân nữ thường gặp nhiều khó khăn trong quá trình khởi sự, điều hành và mở rộng doanh nghiệp, họ ít có cơ hội thành công hơn doanh nhân nam bởi doanh nhân nữ còn chịu ảnh hưởng của định kiến xã hội, về nhận thức của xã hội, hạn chế về trình độ, kỹ năng và thời gian, nguồn lực. Họ cần cố gắng và nỗ lực hơn nam giới rất nhiều để đảm bảo cân bằng cuộc sống và gia đình. Vì vậy, doanh nhân nữ là đối tượng đang rất cần hậu thuẫn từ gia đình và xã hội để họ có thể cống hiến cho công việc kinh doanh nhiều hơn những gì họ đang làm.

Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, nhiều cơ hội mở ra nhưng cũng không ít thách thức đối với doanh nhân nữ Việt Nam. Để thành công, họ phải nỗ lực để vượt qua 4 trở ngại cốt lõi: Một là, phụ nữ vẫn thiếu tiếp cận về giáo dục và đào tạo kiến thức kinh doanh cần thiết; hai là, phụ nữ vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường; ba là, phụ nữ gặp khó khăn trong việc vay vốn tại ngân hàng; bốn là, phụ nữ thường thiếu mạng lưới, sự cố vấn và cơ hội lãnh đạo trong kinh doanh.

Diễn đàn thêm một lần nữa nhấn mạnh vai trò chiến lược của Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam trong việc hỗtrợ và thu hút sự tham gia rộng rãi hơn của doanh nhân nữ góp phần đảm bảo tăng trưởng kinh tế toàn diện và bền vững của các doanh nghiệp do nữ làm chủ của Việt Nam.


Chia sẻ kinh nghiệm, tâm huyết của các đại diện trong nước và quốc tế

Tại diễn đàn, bà Nguyễn Thị Tuyết Minh – Chủ tịch Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam cho biết, được thành lập vào năm 2001 dưới sự lãnh đạo của VCCI, Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam có nhiệm vụ hỗ trợ doanh nhân nữ; doanh nghiệp do nữ làm chủ và các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ thông qua vận động chính sách, kết nối mạng lưới, tạo điều kiện tiếp cận thông tin về thị trường và luật pháp. “Doanh nhân nữ phải đối mặt với nhiều thách thức khi khởi sự và vận hành doanh nghiệp, chẳng hạn như các thách thức liên quan đến truyền thống văn hóa và nhận thức xã hội. Vìvậy, Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam có vai trò tìm ra các giải pháp thực tế và nguồn lực cần thiết để góp phần giảm thiểu những rào cản này” – bà Nguyễn Thị Tuyết Minh nhấn mạnh.

Kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) và ngày Phụ nữ Việt Nam (20/10), bên lề diễn đàn còn có Hội chợ thông tin về chương trình, dự án, các sản phẩm và dịch vụ của các thành viên Nhóm hỗ trợ phụ nữ làm kinh tế (GED) do Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam, PYD và ILO sáng lập vào 11/11/2011, một mạng lưới của 31 tổ chức thành viên là các tổ chức trong nước và quốc tế đang triển khai các dự án hỗ trợ phụ nữ trong lĩnh vực kinh tế tại Việt Nam.

(DĐDN)

Bạn nên đọc

ĐT U23 Việt Nam chuẩn bị cho VCK châu Á

Mặc dù giải vô địch quốc gia chưa kết thúc và VCK U23 châu Á …

%d bloggers like this: