Tin Hot

Khởi động lộ trình xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam xuất khẩu

Đây chính là mục tiêu của buổi toạ đàm chủ đề “chọn tạo, sản xuất, kinh doanh giống lúa vùng ĐBSCL” do Cục Trồng trọt – Bộ NN&PTNT phối hợp với Sở NN&PTNT Kiên Giang tổ chức sáng 16-8 với sự chủ trì của Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Quốc Doanh.

Xuất phát từ việc tăng tỉ lệ giống lúa xác nhận

Thứ trưởng Lê Quốc Doanh – nêu thực trạng hiện tại tỉ lệ giống lúa xác nhận tại ĐBSCL bình quân chỉ đạt 30%, phần lớn nông dân vẫn giữ tập quán tự để lại lúa giống sản xuất thâm canh nhiều vụ.

Đây là một trong những nguyên nhân khiến giá trị hạt gạo của Việt Nam thấp, trong khi thị trường xuất khẩu gạo những năm gần đây cạnh tranh ngày càng gay gắt. Do đó, muốn nâng cao chất lượng và giá trị lúa gạo Việt Nam thì yếu tố kỹ thuật hàng đầu phải là công tác sản xuất giống xác nhận có chất lượng cao, ổn định.

Ông Mai Anh Nhịn – Giám đốc Sở NN&PTNT Kiên Giang – cho rằng phải nhìn nhận thực tế chính việc có quá nhiều giống lúa đưa vào sản xuất khiến gạo Việt Nam xuất khẩu với giá trị thấp. Do đó, lời giải cho thị trường xuất khẩu gạo phải xuất phát từ câu chuyện giống lúa xác nhận, phù hợp với điều kiện của từng vùng.

Theo ông Nguyễn Quốc Lý – PGĐ Trung tâm Khảo kiểm nghiệm giống và sản phẩm cây trồng vùng Nam bộ (thuộc Bộ NN&PTNT) – thì tỉ lệ giống xác nhận và giống gốc (nguyên chủng và siêu nguyên chủng) thấp dẫn tới nhiều hạn chế. Trong đó đáng ngại nhất là việc canh tác giống kém chất lượng còn chiếm tỉ lệ cao ở một số vùng, nguyên nhân do giống lúa này vẫn có thị trường tiêu thụ nhất định tuỳ theo số lượng và thời điểm giao hàng xuất khẩu.

Ông Ngô Văn Giáo – Chủ tịch Hiệp hội thương mại giống cây trồng Việt Nam – cho biết theo Đề án phát triển giống trồng trọt đến năm 2020 do Thủ tướng Chỉnh phủ ban hành, thì mục tiêu đối với cây lúa tỉ lệ dùng giống xác nhận hoặc tương đương (giống tốt) phải đạt 70 – 85% và chấm dứt tình trạng các hộ gia đình sử dụng thóc thịt làm lúa giống. Tuy nhiên, xét điều kiện thực tế nhiều năm qua cho thấy để đạt mục tiêu này thì ngành nông nghiệp cần phải nỗ lực rất nhiều.

Ông Giáo viện dẫn các số liệu cụ thể cho thấy, với diện tích trồng lúa toàn vùng ĐBSCL khoảng 4,1 triệu ha thì nhu cầu lúa giống lên tới khoảng 490.000 tấn/năm. Nếu chỉ tính thị trường lúa giống xác nhận bằng 30% tổng nhu cầu thì trị trường lúa giống ĐBSCL vẫn đạt mức 147.215/năm, bình quân mỗi tỉnh/thành cần 11.324 tấn lúa cho một năm sản xuất.

Nông dân tham quan, đánh giá giống lúa mới tại Trại sản xuất giống Kênh Chín trực thuộc Trung tâm giống nông – lâm – ngư nghiệp Kiên Giang

Hiện tại, một vài trung tâm giống có thể cung ứng được khoảng 3.000 – 5.000 tấn/năm, nhưng để đạt năng suất đó không phải dễ, thậm chí phải sản xuất… chui vì không có nguồn vốn lưu động và cũng không thể thế chấp tài sản của trung tâm giống để vay vốn ngân hàng phục vụ hoạt động sản xuất. Thực tế, trong số 13 tỉnh/thành ĐBSCL chỉ duy nhất Công ty CP Bảo vệ thực vật An Giang có sản xuất giống.

Để giải quyết vấn đề thiếu nguồn lúa giống xác nhận tại ĐBSCL, ông Giáo – đề nghị Bộ NN&PTNT cũng như UBND các tỉnh/thành tại đây cho phép các trung tâm giống được nhanh chóng “công ty hoá” hay thậm chí là cổ phần hoá nhằm tạo điều kiện pháp lý, nhất là về mặt tài chính để đơn vị hoạt động. Có như vậy, mới hy vọng có thể đạt được mục tiêu sử dụng giống lúa xác nhận từ 70 – 85% vào năm 2020 mà Đề án của Chính phủ đã đề ra.

Xây dựng thương hiệu gạo Việt từ nghiên cứu chọn tạo giống lúa

Ông Nguyễn Quốc Lý – nêu định hướng nghiên cứu, chọn tạo và sản xuất, kinh doanh giống lúa ĐBSCL những năm qua đang đi theo ba hướng chính là: Chọn tạo giống có chất lượng gạo ngon cho thị trường nội địa và xuất khẩu, chọn tạo giống có năng suất cao và ổn định cho vùng thâm canh, chọn tạo giống năng suất cao, thời gian sinh trưởng ngắn, chống chịu sâu bệnh và chống chịu các điều kiện khó khăn.

Cũng theo ông Lý, thực tiễn sản xuất và mục đích xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam đang đòi hỏi phải có những giống lúa năng suất cao, chất lượng đảm bảo xuất khẩu, đồng thời phải kháng được sâu bệnh, chống chịu được với những diễn biến bất thường của thời tiết, thuỷ văn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

“Có thể thấy đã đến lúc cần thiết phải có một Chương trình quốc gia xây dựng thương hiệu gạo xuất khẩu Việt Nam, và vấn đề này đã được nhiều chuyên gia đề cập (Tuổi Trẻ 15-7-2013). Bộ NN&PTNT cũng đã định hướng việc sản xuất lúa theo hướng ổn định với chất lượng cao, an toàn thực phẩm, đa dạng hoá các sản phẩm gạo thích nghi theo vùng miền, theo hệ thống canh tác, tổ chức sản xuất tập trung, bố trí lại thời vụ, mùa vụ và cơ cấu giống lúa nhằm phục vụ mục tiêu hướng đến xuất khẩu ổn định. Trước mắt, có thể nêu một số gợi ý đáng quan tâm về chất lượng và thương hiệu gạo Việt Nam như: Gạo trắng hạt dài Việt Nam, gạo thơm Jasmine Việt Nam, gạo đặc sản Việt Nam…” – ông Lý nói.

Ngoài ra, một số ý kiến phát biểu của khác cũng gợi ý cách quản lý sản xuất giống theo mô hình của Thái Lan, tức là nhà nước sẽ đảm nhận vai trò chủ đạo, nhưng không làm thay mà chỉ hỗ trợ nông dân tổ chức sản xuất giống tập trung. Hay cũng có ý kiến cho rằng nên tổ chức sản xuất giống dựa vào mô hình “cánh đồng mẫu lớn” hướng tới xây dựng thương hiệu lúa gạo thuần chủng cho từng vùng, từng địa phương.

Cơ bản đồng ý với các ý kiến tham luận tại buổi toạ đàm, Thứ trưởng Lê Quốc Doanh – cho biết thêm vừa qua Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phê duyệt Chương trình sản phẩm Quốc gia, trong đó lúa gạo là sản phẩm ưu tiên số một. Chính vì vậy, hiện nay Bộ NN&PTNT đã giao cho Cục Trồng trọt chủ trì làm đầu mối phối hợp với tất cả các viện nghiên cứu, các tỉnh/thành phố trên cả nước để xây dựng khung Đề án phát triển sản phẩm Quốc gia (lúa, nấm ăn, nấm dược liệu và cá tra).

“Đề án này sẽ bao gồm tất cả các khâu, từ chọn tạo, sản xuất, kinh doanh giống, sản xuất lúa hàng hoá chất lượng và năng suất cao, ổn định cho tới tổ chức xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam phục vụ xuất khẩu… tạo thành một chuỗi sản xuất – kinh doanh hoàn thiện, chứ không chỉ có mỗi khâu sản xuất. Do đó có thể kỳ vọng Đề án sẽ mở ra hướng đi ổn định cho sản xuất và tiêu thụ lúa sắp tới” – Thứ trưởng Doanh nói./.

Hoài Anh _ Website Kiên Giang

Bạn nên đọc

Sân bay Tân Sơn Nhất… hết chỗ, Vietstar Air chưa được cấp giấy phép kinh doanh

Việc cấp Giấy phép kinh doanh cho Vietstar Air sẽ được xem xét sau khi …

%d bloggers like this: