Tránh nôn nóng chạy theo tăng trưởng

Tại buổi tọa đàm công bố Báo cáo Kinh tế vĩ mô quý I.2017 do Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) tổ chức chiều 10.4, các chuyên gia cho rằng, năm 2017 sẽ rất khó để đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,7% như Chính phủ đề ra. Cần tránh tâm lý nôn nóng đạt mục tiêu tăng trưởng cao bởi điều đó sẽ gây bất ổn cho kinh tế vĩ mô.

Tăng trưởng khó đạt 6,7%

Mức tăng trưởng công nghiệp trong quý I thấp như năm nay là điều đáng lo ngại. Một nguyên nhân chính của suy giảm tăng trưởng được cho là bắt nguồn từ tính thời vụ trong hoạt động sản xuất và xuất khẩu của Samsung cho thấy khuynh hướng ngày càng rõ nét về sự lệ thuộc của nền kinh tế vào một số ít tập đoàn đa quốc gia và ngành hàng chính. Trong khi đó, nền công nghiệp trong nươc ngày càng kém cạnh tranh và có khuynh hướng thu hẹp, thể hiện sự thất bại trong hội nhập vào thị trường thế giới – Giám đốc VEPR Nguyễn Đức Thành.Theo VEPR, quý I chứng kiến sự phục hồi tại nhiều nền kinh tế trên thế giới. Kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng ổn định, cùng lộ trình tăng lãi suất một cách nhất quán trong năm 2017 của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED). Theo Cục Phân tích Kinh tế Mỹ, GDP quý IV.2016 của nước này đạt 1,9%, tăng quý thứ 3 liên tiếp trong năm. Kinh tế châu Âu cũng cho thấy sự phục hồi khi trong quý III và IV, GDP khu vực EU 28 lần lượt tăng 0,4% và 0,5%, đưa mức tăng trưởng chung trong năm 2016 là 1,9%… Trong nước, quý I chỉ đạt mức tăng trưởng 5,1% là mức thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây. Đáng chú ý, cả ngành chế biến, chế tạo cũng chỉ tăng trưởng ở mức 8,3%, thấp hơn cùng kỳ năm trước. Lạm phát có xu hướng chững lại trong quý I, kết thúc ở mức 4,65%. Lạm phát giảm nhẹ chủ yếu dựa trên sự giảm giá hàng hóa cơ bản. Trong khi đó chênh lệch giữa lạm phát toàn phần và lạm phát lõi vẫn ở mức cao, cho thấy giá cả nhóm hàng do Nhà nước quản lý được điều chỉnh tăng mạnh.

Các chỉ báo về công nghiệp cho thấy rõ sự suy giảm trong khu vực công nghiệp chế biến và chế tạo. Tăng trưởng chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp 3 tháng đầu năm đạt 4,1%, thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây, trong khi chỉ số tồn kho liên tục ở mức cao trong 2 tháng đầu năm. Mặc dù chỉ số quản trị mua hàng (PMI) đạt 54,6 điểm trong tháng 3 song kết quả này chỉ dựa trên 400 doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, không đủ sức đại diện cho toàn bộ doanh nghiệp. Tiêu dùng chững lại trong quý I, tăng trưởng bán lẻ hàng hóa và dịch vụ chỉ đạt 9,2% về giá trị và 6,2% về lượng, đều thấp hơn cùng kỳ các năm trước. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giải ngân có dấu hiệu chững lại, đạt hơn 3,6 tỷ USD, tăng nhẹ so với cùng kỳ năm trước nhưng giảm mạnh so với quý trước.

Đáng chú ý, lượng vốn FDI vào Việt Nam cũng suy giảm lần lượt từ 17%/quý (2015) và 11%/quý (2016) xuống còn 5,5% và đạt 80,5 nghìn tỷ đồng. Theo Giám đốc VEPR Nguyễn Đức Thành, nguyên nhân một phần do Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã bị Mỹ chính thức hủy bỏ, một phần khác vì các nhà đầu tư nước ngoài đã dịch chuyển dòng vốn sang các nước trong ASEAN khi Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) chính thức có hiệu lực. Hiện, Trung Quốc đã vượt các nhà đầu tư như Nhật Bản, Đài Loan để trở thành nhà đầu tư lớn thứ ba tại Việt Nam trong quý I, với 66 dự án có tổng vốn khoảng 0,82 tỷ USD. Điều này sẽ gây một số rủi ro khi các doanh nghiệp nước này thường không có công nghệ cao, cách thức làm ăn thiếu minh bạch…

Từ thực tế trên, VEPR cho rằng kinh tế sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn trong thời gian tới. Dự báo, trong quý II, tăng trưởng ở mức 5,7%; cả năm sẽ đạt 6,1%, thấp hơn 0,3 điểm % so với dự báo đưa ra hồi quý trước và thấp hơn nhiều so với mục tiêu 6,7% Chính phủ đặt ra. Về lạm phát, VEPR tin tưởng lạm phát cả năm có thể đạt dưới 5%, mặc dù vẫn còn nhiều khả năng lạm phát sẽ cao hơn mức dự báo do hiệu ứng điều chỉnh giá dịch vụ công trên toàn quốc (vẫn còn 27/63 tỉnh chưa điều chỉnh giá dịch vụ y tế bước 2, giá điện vẫn đang điều chỉnh và giá lương thực tiếp tục xu hướng phục hồi) và sự bất định của mức giá thế giới.

Cần thận trọng với lạm phát

TS. Lê Đăng Doanh cho rằng năm 2017 sẽ “rất khó khăn”, trong đó có cả vấn đề về áp lực tỷ giá giữa đồng USD với VNĐ. Bên cạnh đó, mặc dù chúng ta đã và đang nỗ lực hội nhập với AEC song việc hàng hóa từ các nước trong khu vực, đặc biệt là từ Thái Lan tràn ngập thị trường đang gây ra những khó khăn cho sản xuất trong nước. Do vậy, muốn nâng cao sức cạnh tranh, đạt được các mục tiêu đề ra cần phải cải cách, tái cơ cấu năng động hơn. Đồng thời, Chính phủ cũng như doanh nghiệp cần có sự thay đổi mạnh mẽ hơn.

Còn theo chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành, trong thời gian tới cần thận trọng với lạm phát. Bởi hiện nay, khó nhất trong kiểm soát lạm phát là điều chỉnh giá điện do đã trì hoãn 2 năm nay.

Thừa nhận sẽ khó đạt được mục tiêu tăng trưởng 6,7% như Chính phủ đề ra, các chuyên gia khuyến cáo Chính phủ cần lưu ý một số chính sách. Theo đó, cần tiếp tục thận trọng với chính sách tài khóa và tiền tệ, tránh tâm lý nôn nóng đạt mục tiêu tăng trưởng cao dẫn tới bất ổn vĩ mô. Làn sóng FDI vào Việt Nam đã có dấu hiệu suy giảm qua lượng vốn giải ngân cũng như đăng ký mới. Điều đó đồng nghĩa lợi thế nhờ TPP đã bị mất đi và những bất lợi khi tham gia AEC bộc lộ rõ hơn. Điều này có thể gây ra một số hệ lụy nhất định, đòi hỏi cải cách tốt hơn điều kiện kinh doanh và năng lực sản xuất trong nước, nâng cao sức cạnh tranh chứ không đơn thuần chỉ dừng lại ở chủ trương.

Bên cạnh đó, mặc dù lạm phát đã có dấu hiệu hạ nhiệt trong quý I, hứa hẹn một môi trường vĩ mô ổn định hơn trong thời gian tới song chênh lệch lạm phát toàn phần và lạm phát lõi vẫn còn ở mức cao. Trong bối cảnh giá cả hàng hóa cơ bản của thế giới tiếp tục phục hồi và giá cả dịch vụ công vẫn cần điều chỉnh, các nhà điều hành cần thận trọng để đạt lạm phát mục tiêu. Việc điều chỉnh giá các dịch vụ y tế, giáo dục cần thực hiện theo đúng lộ trình, tránh tâm lý sốc cho người dân và chỉ hoãn khi thực sự cần thiết, điều này dù gây khó khăn cho kiểm soát lạm phát trong ngắn hạn nhưng tạo tiền đề quan trọng ổn định hơn trong dài hạn.

Châu Anh _ ĐBND

Bạn nên đọc

Vàng SJC tăng 80.000 đồng mỗi lượng, lên ngưỡng 36,55 triệu đồng

Khách hàng đang giao dịch vàng miếng. (Ảnh: PV/Vietnam+) Giá vàng miếng SJC bật tăng …

%d bloggers like this: