Đoàn kiểm tra đi… ghi nhận

Theo Biên bản ngày 12.5.2015 của đoàn kiểm tra: “Cty TNHH ôtô Hồng Hà vẫn được cơ quan có thẩm quyền xác nhận là DN đáp ứng tiêu chuẩn DN sản xuất lắp ráp ôtô buýt từ 29 đến 80 chỗ ngồi, phù hợp với QĐ số 115/2004/QĐ-BCN của Bộ trưởng Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công thương)…”. Cụ thể, “các thiết bị đều hoạt động bình thường. Ngoài ra, Cty còn đầu tư bổ sung thêm so với thời điểm được Cục Đăng kiểm VN đánh giá như: Máy hàn 5 cái, máy cắt đá 1 chiếc, máy khoan cầm tay 6 chiếc, máy hàn que 1 chiếc, máy mài,… súng phun sơn… mỗi loại 2 cái”…

Điều đáng ngạc nhiên là trong kết luận của Đoàn kiểm tra đột xuất, không hề thấy có sự đối chiếu “Quy định Tiêu chuẩn doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô” ban hành kèm QĐ số 115/2004/QĐ-BCN ngày 27.10.2004 với thực tế sản xuất, lắp ráp xe khách của Cty ôtô Hồng Hà, mà nội dung “Biên bản làm việc” chỉ là việc cùng với doanh nghiệp (DN) “ghi nhận” những gì Cty ôtô Hồng Hà đang có.

Chẳng hạn, theo QĐ 115, DN phải đạt “Tiêu chuẩn chung: Có báo cáo nghiên cứu khả thi được thẩm định, phê duyệt theo các quy định hiện hành của nhà nước về quản lý đầu tư và xây dựng; công suất lắp ráp (tính cho một ca sản xuất) bảo đảm tối thiểu 3.000 xe/năm đối với xe khách…; Khu vực sản xuất và nhà xưởng phải có đủ diện tích mặt bằng để bố trí các dây chuyền công nghệ sản xuất, lắp ráp, kiểm tra … Có đường thử ô tô riêng biệt với chiều dài tối thiểu 500m, bảo đảm yêu cầu kỹ thuật để kiểm tra…”.

Về “đường thử ôtô riêng biệt”, đoàn kiểm tra và các phóng viên đã được lãnh đạo Cty dẫn ra khỏi cổng nhà máy và đến một địa điểm gần đó ngay trong KCN Phố Nối A và giới thiệu đây là “đường thử riêng biệt” của Cty ôtô Hồng Hà. Điều đặc biệt đối với những chiếc xe khách mang nhãn hiệu Hino (Nhật Bản), đoàn kiểm tra đột xuất đã không hề đề cập đến những chiếc xe này có “bản quyền về sở hữu công nghiệp”, có “hợp đồng chuyển giao công nghệ theo lixăng từ nhà sản xuất gốc về một trong những đối tượng sau: Mẫu thiết kế sản phẩm, nhãn hiệu hàng hoá, bí quyết công nghệ, thông tin tư liệu, đào tạo”… (QĐ 115) hay không?.

Nói chuyện gà, kiểm tra chuyện vịt

Sau khi Đoàn kiểm tra của Cục Đăng kiểm VN có “Biên bản làm việc” về tình trạng sản xuất của Cty ôtô Hồng Hà, ngày 14.5 ông Nguyễn Văn Tưởng – Giám đốc Cty ôtô Hồng Hà – đã có văn bản gửi đến tòa soạn Báo Lao Động cho rằng hai bài báo: “Thâm nhập xưởng lắp ráp xe khách “công nghệ búa, cờ lê” (số 104 ra ngày 11.5) và “Vụ xe khách “công nghệ búa, cờ lê”: Nguyên Cục trưởng Cục Đăng kiểm có vai trò gì?” (số 105 ra ngày 12.5) có “nội dung bịa đặt, viết sai lệch sự thật về dữ liệu, số liệu về Cty Hồng Hà như “nhà xưởng 300m2” sự thật là 8.000 m2, trang bị chỉ có “búa và cờ lê” sự thật là đầy đủ theo tiêu chuẩn…”.

Điều đáng tiếc là về diện tích nhà xưởng của Cty ôtô Hồng Hà, ông Giám đốc Nguyễn Văn Tưởng đã quên mất là đã được giải quyết khi PV phỏng vấn ông Trịnh Ngọc Giao – cổ đông chiếm 15% vốn của Cty. Trong bài “Nguyên Cục trưởng Cục Đăng kiểm có vai trò gì?”, ông Trịnh Ngọc Giao đã khẳng định nhà xưởng 8.000m2.

Tại buổi làm việc ngày 19.5 với ông Nguyễn Tô An – Trưởng phòng Chất lượng xe cơ giới, và hai chuyên viên là ông Ngô Xuân Trường và Doãn Mạnh Hùng, PV Báo LĐ đã đặt câu hỏi: “Biên bản làm việc của đoàn kiểm tra có đánh giá xưởng lắp ráp ôtô của Cty ôtô Hồng Hà phù hợp với QĐ 115 của Bộ Công Thương hay không?”. Ông Nguyễn Tô An cho biết: “Thứ nhất, việc đánh giá phù hợp với QĐ 115 không thuộc thẩm quyền của Cục Đăng kiểm.

Thẩm quyền đấy của Bộ Công Thương và Sở Công Thương Hưng Yên. Việc của chúng tôi là kiểm tra hệ thống lắp ráp có đảm bảo chất lượng sản phẩm hay không”. “Vậy Đoàn kiểm tra đột xuất của Cục Đăng kiểm VN kiểm tra dựa trên căn cứ pháp luật nào?”, PV Báo Lao Động tiếp tục đặt câu hỏi. Ông Ngô Xuân Trường – chuyên viên Phòng Chất lượng xe cơ giới khẳng định: “Chúng tôi kiểm tra trên cơ sở Thông tư 30 và Thông tư 54 của Bộ GTVT”. (Thông tư 30/2011/TT-BGTVT ngày 14.4.2011 Quy định về kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường trong sản xuất, lắp ráp xe cơ giới và Thông tư 54/2014/TT-BGTVT ngày 20.10.2014 sửa đổi một số điều của Thông tư 30 – PV)

Như vậy sự việc đã rõ, trong khi loạt bài điều tra của Báo LĐ phản ánh xưởng lắp ráp “bí ẩn” của Cty ôtô Hồng Hà với sự tiếp tay của cựu quan chức Cục Đăng kiểm VN, có dấu hiệu vi phạm “Quy định tiêu chuẩn doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô” ban hành theo QĐ 115 của Bộ Công Thương thì ông Nguyễn Văn Tưởng lại đem “Biên bản làm việc” kiểm tra theo Thông tư của Bộ GTVT ra để “né” sự thật.